Empirist filozoflar:
Rasyonalist filozoflar:
Ayrıca, Immanuel Kant ve Thomas Reid gibi filozoflar, empirist ve rasyonalist yaklaşımları birleştirerek eleştirel rasyonalizm görüşünü benimsemişlerdir
Deneycilik (Empirizm) ve Rasyonalizm (Akılcılık), bilginin kaynağı ve elde edilme yöntemi konusunda farklı felsefi yaklaşımlardır. Deneycilik, bilginin duyu ve deneyimlerden geldiğini savunur. Rasyonalizm ise bilginin akıl ve düşünme gücüyle elde edildiğini savunur. Bu iki yaklaşım arasındaki temel fark, bilginin kaynağı ve elde edilme yöntemidir; deneycilik deneyimi, rasyonalizm ise aklı temel alır.
Bazı rasyonalist filozoflar: Antik Çağ filozofları: Parmenides, Elealı Zenon, Sokrates, Platon, Aristoteles. Modern filozoflar: René Descartes, Baruch Spinoza, Gottfried Leibniz, Christian Wolff, David Chalmers, Noam Chomsky, Alvin Plantinga, Ayn Rand, Ernest Sosa. Diğer bazı isimler: Farabi, İbn-i Sina, Musa bin Meymun, Immanuel Kant, Georg Wilhelm Hegel.
11. sınıf felsefe dersinde ele alınan bazı filozoflar şunlardır: Anadolu'da yaşamış antik filozoflar: Thales, Anaksimandros, Anaksimenes, Anaksagoras, Herakleitos, Epiktetos, Diogenes, Lukianos, Ksenofanes, Aristoteles. Diğer filozoflar: Sokrates, Sofistler, Platon, Aristoteles, St. Augustinus, Fârâbî, İbn Sina, Gazali, İbn Rüşd, Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli, Descartes, Spinoza, T. Hobbes, F. Bacon, J. Locke, I. Kant, Hegel, J. J. Rousseau, Nietze, Bergson.
Bilgi felsefesinin bazı önemli filozofları: Sokrates: İnsanın doğduğunda her şeyi bildiğini ve bu bilgileri hatırlamak için sorgulaması gerektiğini savunmuştur. Platon (Eflatun): İdealar ve nesneler evreni ayrımını yapmış, asıl bilginin idealar evreninin bilgisi olduğunu öne sürmüştür. Aristoteles: Felsefi görüşlerini idealar bilgisine değil, mantığa dayandırmıştır. Descartes: Matematik metoduyla açık, seçik ve apaçık bilgilere ulaşılabileceğini savunmuştur. Hegel: İnsan düşüncesini ve bilinçsiz doğayı idare eden kanunun akıl olduğunu belirtmiştir. John Locke: Zihnin boş bir levha (tabula rasa) olduğunu ve tüm bilgilerin deney veya gözlemden geldiğini savunmuştur. David Hume: Bilgilerin algı çeşitlerine dayandığını ve insan zihninin duyu verilerinden örülmüş bir alışkanlıklar ağı olduğunu öne sürmüştür. Bergson: Sezginin hayatın bilgisini kavradığını ve bildiğini savunmuştur. Comte: Pozitivist düşünce sistemini, ölçülebilen ve anlaşılabilen verilere dayandırmıştır. Kant: Bilginin hem deney hem de akıl yoluyla elde edildiğini savunmuştur.
Empirizmin bazı temsilcileri: İlk Çağ: Demokritos ve Epikuros. 17. ve 18. yüzyıl: John Locke, George Berkeley, David Hume, Thomas Hobbes, Francis Bacon, John Stuart Mill. 20. yüzyıl: CS Peirce, William James, Bertrand Russell, Ludwig Wittgenstein. Ayrıca, Fransız filozof Condillac da empirik felsefenin geliştirilmesinde önemli rol oynamıştır.
10. sınıf felsefe dersinde ele alınan bazı filozoflar şunlardır: Platon; Aristoteles; Farabi; R. Descartes; J. Locke; I. Kant; J. Dewey; T. Mengüşoğlu. Ayrıca, Hint, Çin, Türk İslam, Fransız, Alman, Anglosakson ve Amerikan felsefe geleneklerinden bazı filozoflar da tanıtılabilir. Filozoflar listesi, alfabetik olarak tr.wikipedia.org sitesinde de bulunabilir.
Rasyonalizm ve empirizm arasındaki temel farklar şunlardır: Bilginin kaynağı. Doğuştan gelen bilgi. Bilginin doğrulanması. Bilim ve felsefe yaklaşımları.
SON YAZILAR
