Yaşam
Yemek
Sağlık
Moda ve Güzellik
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Gölge anlatıcı veya hayalet yazar , bir kitabın veya yazılı eserin, başkası adına kaleme alınması sürecini ifade eder
Bu süreçte, eserin tüm yazım ve baskı aşamalarında etkin rol oynayan hayalet yazar, eserin sahibi olarak görünmez ve genellikle gizlilik sözleşmesi yapılır
Gölge yazarlık hizmetleri arasında roman, araştırma, çocuk kitapları gibi çeşitli türlerde metinlerin yazılması yer alır
Edebiyatta gölge, farklı kavramlarla benzetilebilir: Mitolojide: Gölge, Ölüler Diyarı'nda (yeraltında) yaşayan ölü bir kişinin ruhu veya hayaleti olarak benzetilir. Tasavvuf edebiyatında: Gölge, vahdet anlayışı bağlamında, mutasavvıfların varlık ve yokluk konularına bakış açılarını yansıtan bir metafordur. Psikolojide: Gölge, insan ruhunun ilkel ve kötücül yönünü temsil eden, bilinçdışının karanlıklarında bastırılmış kişilik olarak tanımlanır. Platon'un mağara alegorisinde: Mağara duvarlarına yansıyan gölgeler, görünen dünyayı temsil eder.
Anlatıcı, olay esasına dayalı metinlerde olayları, kişileri, mekânı okurlara anlatan kişidir. Anlatıcı türleri: Birinci kişi ağzından anlatım: Anlatıcı, kendi başından geçen veya içinde bulunduğu bir olayı anlatır. Üçüncü kişi ağzından anlatım: Anlatıcı, duyduğu veya gördüğü şeyleri anlatır. Bakış açıları: İlahi (hakim) bakış açısı: Anlatıcı, her şeyi bilir, kahramanların aklından geçenlere hakimdir. Kahraman bakış açısı: Anlatıcı, olaydaki kahramanlardan biridir ve olayı kendi penceresinden aktarır. Gözlemci bakış açısı: Anlatıcı, olayları dışarıdan izliyormuş gibi aktarır, karakterlerin duygularını ve düşüncelerini bilemez. Çoğulcu bakış açısı: Birden fazla anlatıcı vardır.
Anlatıcı ve bakış açısı arasındaki fark, edebiyatta şu şekilde açıklanabilir: Anlatıcı, olay esasına dayalı metinlerde, olay örgüsünü, kişileri, zamanı ve mekânı bütünleştiren hayali bir karakterdir. Bakış açısı ise anlatıcının olayları görme, değerlendirme ve okuyucuya aktarma biçimidir. Anlatıcı türleri şunlardır: Kahraman anlatıcı: Olayların merkezinde yer alan ve 1. tekil şahıs tekniğiyle konuşan karakterdir. Gözlemci anlatıcı: Olayları dışarıdan izleyen ve 3. tekil şahıs tekniğiyle anlatan gözlemcidir. İlahi (hakim) anlatıcı: Her şeyi bilen, kahramanların iç dünyasını ve geçmişi/geleceği bilen anlatıcıdır. Bakış açısı türleri ise şu şekilde sınıflandırılabilir: Birinci tekil şahıs bakış açısı: "Ben" veya "biz" zamirleriyle anlatılır. İkinci tekil şahıs bakış açısı: "Sen" zamiriyle okuyucuyu hikayenin içine dahil eder. Üçüncü tekil şahıs bakış açısı: "O", "onlar" zamirleriyle anlatılır ve her şeyi bilen bir bakış açısıdır.
Bilge Karasu'nun "gölge anlatıcı" tekniği hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, Bilge Karasu'nun eserlerinde çoğul anlatıcı tekniği kullanıldığı bilinmektedir. Bu teknikte, anlatıcılar sık sık birbirlerinin sözlerini kesip başka bir anlatıcının sözüne geçerler. Ayrıca, bazı anlatıcıların birbirlerinin üslubuyla dalga geçtiği durumlar da vardır.
Anlatıcı, olay esasına dayalı metinlerde, olay örgüsü, kişiler kadrosu, zaman ve mekân gibi ögeleri bütünleştiren kurgusal bir kişiliktir. Anlatıcı, yazarın dışında yer alan ve yalnızca o esere özgü olarak kurgulanan bir kişidir. Anlatıcılar, tercih ettikleri bakış açısına göre farklı türlere ayrılır: Kahraman anlatıcı: Hikayedeki kahramanlardan biridir ve olayları birinci elden yaşadığı için anlatım onun gözünden gerçekleşir. Hâkim (ilahi) anlatıcı: Olayların bütün ayrıntılarını bilir ve karakterlerin iç dünyaları, düşünceleri hakkında bilgi verir. Gözlemci anlatıcı: Olayları ve karakterleri tarafsız bir şekilde gözlemler, iç dünyaları hakkında bilgi vermez.
Anlatıcı ve anlatı arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Anlatıcı, bir hikayede yaşananları okuyucuya aktaran kişidir. Anlatı ise, olay örgüsü ve anlatıcı unsurlarına dayanan, anlatılan hikaye olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla, anlatıcı anlatının bir parçası olup, anlatının oluşturulmasında önemli bir rol oynar.
Anlatıcı, edebiyat metinleri, sinema, tiyatro, televizyon dizileri gibi alanlarda söz konusu olan olayı anlatan hayali varlıktır. Anlatıcının bazı özellikleri: Olayları yorumlama. Yönlendirici görev üstlenme. Tanıklık etme. Anlatıcı, eserdeki konumuna göre farklı türlere ayrılır: Kahraman anlatıcı: Eserdeki kahramanlardan biridir. Üçüncü tekil şahıs anlatıcı: Olayların dışında durup uzaktan bakar. Meddah/müdahil anlatıcı: Olaylara müdahale eder ve okurla diyalog kurar. Ayrıca, anlatıcı, yazarın hikayesini okuyucuya ulaştırırken büründüğü kimlik olarak da tanımlanabilir.
Kültür ve Sanat
Göktürklerde dağ keçisi neyi temsil eder?
Görsel kültürün Türk sanatına etkisi nelerdir?
Gri Melek Türkçe webtoon kaç bölüm?
Grotesque ev hangi akıma aittir?
Göbel'in neyi meşhur?
Gong neden önemli?
Gecenin en karanlık anı güneşin doğmasına en yakın andır kimin sözü?..
Gözyaşı serisi kaç kitap?
Flüt ve flavta aynı mı?
Görsel dokusal tasarım nedir?
Güney Kore'ye neden Kore deniyor?
Göktürkler Türk mü Moğol mu?
Forsa hikayesi hangi akıma aittir?
Grönlanda'nın eski başkenti neresi?
Fuzuli'nin eski kişiliği nedir?
Gabriel'in kurtuluşu ne anlatıyor?
Garfield'ın gerçek hikayesi nedir?
Gollum ve Smeagolun farkı ne?
Gülibik ne anlatıyor?
Fotoğrafta kadraj nasıl olmalı?
Gül Ahmedi'nin bestecisi kimdir?
Gitarda hangi telde hangi parmak?
Gönlüm dolu ah u zar kaldı ne demek?
Funda arar Denizli'de nerede sahne alıyor?
Fransa'nın en büyük kalesi hangisi?
Garip şiir örnekleri nelerdir?
Gargamell neden Şirinleri sevmiyor?
Gaziantep Çingene Kızı neden dünya miras listesine alındı?
Gri ve mavi karışımı hangi renk olur?
Georgina Rodríguez nasıl ünlü oldu?
Göçebe yaşam tarzı hangi uygarlıklara aittir?
Giresunun eski adı neden Girasun?
Gotik bir yaşam tarzı mı?
Gül hakkında ilginç bilgiler nelerdir?
Gazavâtnâme türleri nelerdir?
Gazeller hangi nazım biçimine girer?
Güneydoğu bölgesi neyi ile meşhur?
Fransa'nın en ünlüsü kim?
Gündoğdu Marşında Atatürk var mı?
Gelenek ve görenek arasındaki fark nedir?