Yaşam
Yemek
Sağlık
Moda ve Güzellik
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Gazel , nazım birimi olarak beyitlerden oluşur
Özellikleri :
Gazel, Arapça kökenli bir kelime olup, kadınlarla sevgi üzerine konuşmak, söyleşmek anlamına gelir. Edebiyat terimi olarak ise gazel, genellikle aşk, ayrılık, sevgi, hasret, ölüm, tabiat gibi lirik konuların işlendiği, beyitlerden oluşan bir nazım biçimidir. Gazelde, ilk beytin kendi içinde, diğer beyitlerin ikinci mısralarının ilk beyitle kafiyeli olması gerekir. Gazel, aynı zamanda bu türde yazılmış bir şarkı veya şiiri de ifade edebilir.
Divan şiirinden gazel örneklerine aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: turkedebiyati.org. turkoloji.cu.edu.tr. sabah.com.tr. academia.edu. Ayrıca, Divan Şiirinde Gazel Redifli Gazeller başlıklı makale, divanlarda “gazel” ve “gazelleri” redifini taşıyan gazellere örnek olarak çeşitli şairlerin eserlerini sunar.
Gazeller, işledikleri konulara göre dört ana türe ayrılır: 1. Âşıkane Gazel: Aşktan duyulan mutluluk, acı ve kederi anlatan gazeller. 2. Rindâne Gazel: Dünya nimetlerine, şan ve şöhrete önem vermemeyi, yaşamaktan zevk alma felsefesini işleyen gazeller. 3. Şûhâne Gazel: Sevgiliyi ve aşkın zevklerini zarif ve çapkınca bir biçimde işleyen gazeller. 4. Hikemî Gazel: Ahlakla ilgili öğütler veren, özdeyiş niteliğindeki sözlerin ağır bastığı gazeller.
Gazelin bazı özellikleri: Nazım birimi: Beyit. Beyit sayısı: 5 ile 15 arasında değişir; 15'ten uzun gazeller "mutavvel gazel" olarak adlandırılır. Kafiye düzeni: İlk beyit kendi arasında kafiyelidir, diğer beyitlerin ikinci dizeleri ilk beyit ile kafiyelidir; kafiye şeması "aa, ba, ca, da, ea" şeklindedir. İlk beyit: "Matla" olarak adlandırılır. Son beyit: "Makta" olarak adlandırılır. En güzel beyit: "Beytü'l-gazel" veya "şah beyit" olarak adlandırılır. Şairin mahlasının geçtiği beyit: "Taç beyit" veya "tahallüs" olarak adlandırılır. Konu birliği: Gazelin bütün beyitlerinde aynı konu işleniyorsa "yek-ahenk gazel", bütün beyitleri aynı güzelliğe sahip olan gazeller ise "yek-avaz gazel" olarak adlandırılır. Konu: Genellikle aşk, ayrılık, sevgi, hasret, ölüm, tabiat gibi lirik konular işlenir. Türleri: Aşk, şarap, güzellik, tasavvuf gibi konulara göre "aşıkane", "rindane", "şuhane", "hikemi" gibi türlere ayrılır.
Gazeli diğer nazım biçimlerinden ayıran bazı özellikler: Nazım birimi: Gazel, beyit denilen ikili dizelerden oluşur. Beyit sayısı: Genellikle 5 ile 15 beyit arasında değişir; 5 beyitten az olan gazeller "gazel-i nâ-tamâm", 15 beyitten uzun olanlar ise "gazel-i mutavvel" olarak adlandırılır. Kafiye düzeni: Kafiye şeması aa, ba, ca, da, ea şeklindedir. Konu birliği: Gazelin tüm beyitlerinde aynı konu işlenebilir, bu durumda "yek-ahenk gazel" olarak adlandırılır. En güzel beyit: Gazelde en güzel beyte "beytü'l-gazel" veya "şah beyit" denir. İlk beyit: İlk beytin kendi içinde kafiyeli olmasına "matla", sonraki beyitlerin ikinci dizelerinin ilk beyitle kafiyeli olmasına ise "hüsn-i matla" denir. Konu: Genellikle aşk, güzellik, şarap gibi lirik konular işlenir. Aruz ölçüsü: Aruz ölçüsüyle yazılır. Bestelenme: Gazeller eskiden bestelenerek okunurdu, özellikle bestelenmek için yazılmış gazeller de vardır.
Gazelin amacı, genellikle aşk, güzellik, şarap, ayrılık gibi lirik konuları işlemektir. Gazeller, işledikleri konulara göre farklı isimlerle anılır: Âşıkane gazel: Aşk, acı ve mutluluk gibi içli duyguların dile getirildiği gazeller. Rindane gazel: İçki, yaşama boş verme, yaşamdan zevk alma gibi konuların işlendiği gazeller. Şuhane gazel: Sevgi, aşk ve zevklerin çapkın bir dil ile ifade edildiği gazeller. Sûfiyâne veya ârifâne gazel: Tasavvufi konuların işlendiği gazeller. Hikemi gazel: Özlü söz içeren ve hayat dersi veren gazeller.
Gazelin beyit sayısı 5 ile 15 arasında değişir. Daha fazla beyitten oluşan gazeller için özel terimler kullanılır: 5 beyitten az beyit sayısı ile yazılan gazeller için "gazel-i nâ-tamâm" (eksik gazel) denir. 15 beyitten fazla beyit sayısı ile yazılan gazeller için "gazel-i mutavvel" (uzun gazel) denir.
Kültür ve Sanat
Garip akımına neden tepki gösterildi?
Guernicanın orjinali neden İspanya'da değil?
Gelsin Hayat bildiği gibi jenerik müziği kimin?
Güney Cephesinde hangi şehir kahraman ilan edildi?
Frida Kahlo'nun en ünlü resmi hangisi?
Gelin damat en çok hangi pozu sever?
Guatemala neden İspanyolca konuşuyor?
Güneşin doğuşu ve batışı ile ilgili sözler nelerdir?
Güneş topla şiiri ne anlatıyor?
Gökten Üç Elma Düştü ne anlatıyor?
Gerçeğin dağlarına umutsuzlukla çıkılmaz sözü kime ait?
Gazipaşa'nın kökeni nereden gelir?
Geyikli Halı hangi yöreye ait?
Gül kokuyorsun şiiri kime ait?
Gönül Akor hangi akort?
Garipçiler ve Orhan Veli'nin eserleri nelerdir?
Galata'nın eski köprüleri nerede?
Gazi Madalyası neden değerli?
Foreshading ve flashback farkı nedir?
Geçiş dönemi Türk edebiyatı yazarları kimlerdir?
Gitar teli hangi sırayla takılır?
Gamzedeyim deva bulmam hikayesi nedir?
Geri Dön Şef kimin sözü?
Gazlı beze neden gazlı denir?
Gülseren budayıcıoğlu kitapları PDF olarak var mı?
Göktürkler hangi bölgede yaşadı?
Güldür güldür ilk bölümde kimler vardı?
Göbeklitepe neyi temsil ediyor?
Gece karanlık sokak fotoğrafı nasıl çekilir?
Güldür güldür'ün en çok sevilen karakteri kim?
Gökkuşağı neyi temsil eder?
Gizemli Serüven ne anlatıyor?
Gothic ve ortaçağ punk aynı mı?
Flütün hangi parmağı önde tutulur?
Grup Abdal kirpiğin kaşınada değdiği zaman hangi albümde?
Göktürk eskiden nereye bağlıydı?
Frida Kahlo'nun ilk eseri nedir?
Genç Osman türküsünün hikayesi nedir?
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde hangi iller birbirine benziyor?
Folyo balon çeşitleri nelerdir?