Yaşam
Yemek
Sağlık
Moda ve Güzellik
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Gazel , nazım birimi olarak beyitlerden oluşur
Özellikleri :
Gazel, Arapça kökenli bir kelime olup, kadınlarla sevgi üzerine konuşmak, söyleşmek anlamına gelir. Edebiyat terimi olarak ise gazel, genellikle aşk, ayrılık, sevgi, hasret, ölüm, tabiat gibi lirik konuların işlendiği, beyitlerden oluşan bir nazım biçimidir. Gazelde, ilk beytin kendi içinde, diğer beyitlerin ikinci mısralarının ilk beyitle kafiyeli olması gerekir. Gazel, aynı zamanda bu türde yazılmış bir şarkı veya şiiri de ifade edebilir.
Divan şiirinden gazel örneklerine aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: turkedebiyati.org. turkoloji.cu.edu.tr. sabah.com.tr. academia.edu. Ayrıca, Divan Şiirinde Gazel Redifli Gazeller başlıklı makale, divanlarda “gazel” ve “gazelleri” redifini taşıyan gazellere örnek olarak çeşitli şairlerin eserlerini sunar.
Gazeller, işledikleri konulara göre dört ana türe ayrılır: 1. Âşıkane Gazel: Aşktan duyulan mutluluk, acı ve kederi anlatan gazeller. 2. Rindâne Gazel: Dünya nimetlerine, şan ve şöhrete önem vermemeyi, yaşamaktan zevk alma felsefesini işleyen gazeller. 3. Şûhâne Gazel: Sevgiliyi ve aşkın zevklerini zarif ve çapkınca bir biçimde işleyen gazeller. 4. Hikemî Gazel: Ahlakla ilgili öğütler veren, özdeyiş niteliğindeki sözlerin ağır bastığı gazeller.
Gazelin bazı özellikleri: Nazım birimi: Beyit. Beyit sayısı: 5 ile 15 arasında değişir; 15'ten uzun gazeller "mutavvel gazel" olarak adlandırılır. Kafiye düzeni: İlk beyit kendi arasında kafiyelidir, diğer beyitlerin ikinci dizeleri ilk beyit ile kafiyelidir; kafiye şeması "aa, ba, ca, da, ea" şeklindedir. İlk beyit: "Matla" olarak adlandırılır. Son beyit: "Makta" olarak adlandırılır. En güzel beyit: "Beytü'l-gazel" veya "şah beyit" olarak adlandırılır. Şairin mahlasının geçtiği beyit: "Taç beyit" veya "tahallüs" olarak adlandırılır. Konu birliği: Gazelin bütün beyitlerinde aynı konu işleniyorsa "yek-ahenk gazel", bütün beyitleri aynı güzelliğe sahip olan gazeller ise "yek-avaz gazel" olarak adlandırılır. Konu: Genellikle aşk, ayrılık, sevgi, hasret, ölüm, tabiat gibi lirik konular işlenir. Türleri: Aşk, şarap, güzellik, tasavvuf gibi konulara göre "aşıkane", "rindane", "şuhane", "hikemi" gibi türlere ayrılır.
Gazeli diğer nazım biçimlerinden ayıran bazı özellikler: Nazım birimi: Gazel, beyit denilen ikili dizelerden oluşur. Beyit sayısı: Genellikle 5 ile 15 beyit arasında değişir; 5 beyitten az olan gazeller "gazel-i nâ-tamâm", 15 beyitten uzun olanlar ise "gazel-i mutavvel" olarak adlandırılır. Kafiye düzeni: Kafiye şeması aa, ba, ca, da, ea şeklindedir. Konu birliği: Gazelin tüm beyitlerinde aynı konu işlenebilir, bu durumda "yek-ahenk gazel" olarak adlandırılır. En güzel beyit: Gazelde en güzel beyte "beytü'l-gazel" veya "şah beyit" denir. İlk beyit: İlk beytin kendi içinde kafiyeli olmasına "matla", sonraki beyitlerin ikinci dizelerinin ilk beyitle kafiyeli olmasına ise "hüsn-i matla" denir. Konu: Genellikle aşk, güzellik, şarap gibi lirik konular işlenir. Aruz ölçüsü: Aruz ölçüsüyle yazılır. Bestelenme: Gazeller eskiden bestelenerek okunurdu, özellikle bestelenmek için yazılmış gazeller de vardır.
Gazelin amacı, genellikle aşk, güzellik, şarap, ayrılık gibi lirik konuları işlemektir. Gazeller, işledikleri konulara göre farklı isimlerle anılır: Âşıkane gazel: Aşk, acı ve mutluluk gibi içli duyguların dile getirildiği gazeller. Rindane gazel: İçki, yaşama boş verme, yaşamdan zevk alma gibi konuların işlendiği gazeller. Şuhane gazel: Sevgi, aşk ve zevklerin çapkın bir dil ile ifade edildiği gazeller. Sûfiyâne veya ârifâne gazel: Tasavvufi konuların işlendiği gazeller. Hikemi gazel: Özlü söz içeren ve hayat dersi veren gazeller.
Gazelin beyit sayısı 5 ile 15 arasında değişir. Daha fazla beyitten oluşan gazeller için özel terimler kullanılır: 5 beyitten az beyit sayısı ile yazılan gazeller için "gazel-i nâ-tamâm" (eksik gazel) denir. 15 beyitten fazla beyit sayısı ile yazılan gazeller için "gazel-i mutavvel" (uzun gazel) denir.
Kültür ve Sanat
Görsel kültürün Türk sanatına etkisi nelerdir?
Gri Melek Türkçe webtoon kaç bölüm?
Grotesque ev hangi akıma aittir?
Göbel'in neyi meşhur?
Gong neden önemli?
Gecenin en karanlık anı güneşin doğmasına en yakın andır kimin sözü?..
Gözyaşı serisi kaç kitap?
Flüt ve flavta aynı mı?
Görsel dokusal tasarım nedir?
Güney Kore'ye neden Kore deniyor?
Göktürkler Türk mü Moğol mu?
Forsa hikayesi hangi akıma aittir?
Grönlanda'nın eski başkenti neresi?
Fuzuli'nin eski kişiliği nedir?
Gabriel'in kurtuluşu ne anlatıyor?
Garfield'ın gerçek hikayesi nedir?
Gollum ve Smeagolun farkı ne?
Gülibik ne anlatıyor?
Fotoğrafta kadraj nasıl olmalı?
Gül Ahmedi'nin bestecisi kimdir?
Gitarda hangi telde hangi parmak?
Gönlüm dolu ah u zar kaldı ne demek?
Funda arar Denizli'de nerede sahne alıyor?
Fransa'nın en büyük kalesi hangisi?
Garip şiir örnekleri nelerdir?
Gargamell neden Şirinleri sevmiyor?
Gaziantep Çingene Kızı neden dünya miras listesine alındı?
Gri ve mavi karışımı hangi renk olur?
Georgina Rodríguez nasıl ünlü oldu?
Göçebe yaşam tarzı hangi uygarlıklara aittir?
Giresunun eski adı neden Girasun?
Gotik bir yaşam tarzı mı?
Gül hakkında ilginç bilgiler nelerdir?
Gazavâtnâme türleri nelerdir?
Gazeller hangi nazım biçimine girer?
Güneydoğu bölgesi neyi ile meşhur?
Fransa'nın en ünlüsü kim?
Gündoğdu Marşında Atatürk var mı?
Gelenek ve görenek arasındaki fark nedir?
Güneş topla Benim için hikayesi gerçek mi?