Farmakopenin amacı , tıbbi ilaçların dozları, formülleri ve kullanımlarını içeren standartlar ve kalite spesifikasyonları oluşturmaktır
Farmakopeler, ilaç üretiminde uyulması gereken yasal ve bilimsel kuralları ve yöntemleri içerir
Ayrıca, farmakopelerde bitkilerin tedavi edici özelliklerinin olup olmadığı ve ülkemizdeki türleri de yer alır
Türk Farmakope Komisyonu, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) bünyesinde yer alan Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösterir. Komisyonun başlıca görevleri şunlardır: 1. Türk Farmakopesi'nin Hazırlanması: İlaçlar, ilaç üretiminde kullanılan etken ve yardımcı maddeler, tıbbî cihazlar gibi ürünlere ilişkin monografları içeren Türk Farmakopesi'nin hazırlanması ve güncellenmesi. 2. Avrupa Farmakopesi Adaptasyonu: Avrupa Farmakopesi'nin adaptasyonu ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek. 3. Bilimsel ve Teknik Destek: Laboratuvarlarda yürütülen faaliyetlere yönelik mevzuat doğrultusunda bilimsel ve teknik destek sağlamak. 4. Eğitim ve Toplantılar: Görev alanıyla ilgili ulusal ve uluslararası eğitim, toplantı ve benzeri faaliyetlere katılmak, ilgili yöntem ve standartlara yönelik bilimsel ve teknik içerikli eğitim düzenlemek.
Avrupa Farmakopesi, İlaç Kalitesi için Avrupa Başkanlığı (EDQM) tarafından hazırlanır. EDQM, Avrupa Konseyi bünyesinde faaliyet gösterir. Avrupa Farmakopesi Komisyonu, bu süreçte önemli bir rol oynar ve belirli periyotlarla yapılan güncellemelerden sorumludur.
Türk Farmakopesi ve Türk İlaç Kodeksi aynı anlama gelir. Türk Farmakopesi, ilaçların kanunu ve standart kitabı olarak kabul edilen, etkin maddelerin ve ilaçların fiziksel, kimyasal, farmakokimyasal özelliklerini, kontrol ve tanıma reaksiyonlarını, miktar tayinlerini, saklama şartlarını ve bazı formülasyonlarını içeren resmi kitaplardır. Türk İlaç Kodeksi ise, tedavi edici etkisi kesin olarak kabul edilen ilaçların formüllerini, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, tanınma reaksiyonlarını, saflık kontrollerini, miktar tayinlerini ve saklama koşullarını içeren, resmi kuruluş tarafından onaylı başvuru kaynağıdır.
Farmakope birimleri şunlardır: Farmakope Ana Çalışma Grubu. Farmakope Birimi. Farmakope Çalışma Grupları.
Amerikan Farmakopesi (USP), farmasötikler için kalite standartlarını tanımlayan bir kitaptır. USP, "United States Pharmacopeia" anlamına gelir. USP-NF olarak sürekli güncellenen Amerikan Farmakopesi, Amerikan Farmakopesi ve National Formulary (NF) birleşimidir. USP standartları, kanunla kalite için resmi standartlar olarak kurulmuştur. Ayrıca, 14.09.2023 tarihinde, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile Amerikan Farmakopesi arasında “Farmakope Adaptasyon Stratejisi Anlaşması” ve “Mutabakat Zaptı” imzalanmıştır.
Farmakognozi, tıbbi bitkilerin ve diğer doğal maddelerin olası bir ilaç kaynağı olarak incelenmesidir. Daha geniş bir tanımlama yapmak gerekirse, farmakognozi, bitkiler, mantarlar, hayvanlar ve mikroorganizmalar gibi canlı organizmalar tarafından üretilen ve doğal ürün olarak bilinen kimyasal maddeler ve onların biyolojik aktiviteleri inceleyen bilim dalıdır. Farmakognozi, eczacılık eğitiminin temel disiplinlerinden birisidir. Farmakognozinin temel çalışma konuları şunlardır: doğal kaynaklardan elde edilen metabolizma ürünlerinin sınıflandırılması; fiziksel ve kimyasal özellikleri; ayırma ve analiz yöntemleri; biyolojik aktiviteleri; bu maddeler yönünden zengin droglar, bunların kullanım yolları ve kullanım amaçları. Farmakognozinin alt araştırma alanları şunlardır: fitoterapi; aromaterapi; homoeopati; folklorik olan, halk hekimliğinde kullanılan madde ve ürünler.
Farmakokinetik, vücudun ilaca ne yaptığını inceler. Farmakokinetiğin temel aşamaları: Absorbsiyon (emilim). Dağılım. Metabolizma (biyotransformasyon). Eliminasyon (atılım). Farmakodinamik, ilacın vücuda ne yaptığını inceler. Farmakodinamik parametreler: Reseptör. Agonist ve antagonist. Efikasite ve potens. Terapötik indeks ve terapötik pencere.
SON YAZILAR
