Elementleri metal, ametal ve soygaz olarak ayıran bazı özellikler :
Metaller :
Ametaller :
Soygazlar :
Ametal ve metalleri ayırt etmek için periyodik tablo kullanılır. Periyodik tabloda: Metaller, ağırlıklı olarak sol tarafta bulunur ve tablonun büyük bir kısmını kaplar. Ametaller, karbon, fosfor, selenyum, iyot ve radon gibi elementleri içeren zig-zag bir çizgi ile metallerden ayrılarak sağ tarafta yer alır. Bu çizgideki elementler, metaloidler veya yarı metaller olarak bilinir ve hem metallerin hem de ametallerin bazı özelliklerini taşır.
Ametal, yarı metal, metal ve soygazlarla ilgili testler bulabileceğiniz bazı kaynaklar: Wordwall sitesinde "84-Metal-Ametal-Yarımetal Etkinliği" başlıklı bir test bulunmaktadır. Quizlet platformunda ametal, metal, soygaz ve yarı metallerle ilgili flash kartlar ve testler mevcuttur. Quizizz sitesinde 8. sınıf öğrencileri için "8 Metal Ametal Soygaz Özellikleri" başlıklı bir test yer almaktadır.
Ametaller, metal özelliği göstermeyen elementlerdir. Bazı ametaller ve sembolleri: argon (Ar); helyum (He); hidrojen (H); azot (N); brom (Br); karbon (C); kükürt (S); fosfor (P); selenyum (Se); flor (F). Ametaller, oda koşullarında katı, sıvı ve gaz halde bulunabilirler. Ametallerin bazı ortak özellikleri: Mat bir yapıya sahiptirler ve ışığı yansıtmazlar. Elektriği ve ısıyı iletmezler (grafit ve fulleren hariç). Erime ve kaynama noktaları düşüktür. Kendi aralarında kovalent, metallerle iyonik bileşikler oluştururlar.
Ametaller, metallerle bileşik oluşturur çünkü elektron almak veya paylaşmak isterler. Ametallerin kendi aralarında ve metallerle oluşturdukları bileşiklerin bazı özellikleri şunlardır: Kovalent bağ: Ametaller, elektronlarını paylaşarak kendi aralarında kovalent bileşikler oluştururlar. İyonik bağ: Ametaller, metallerle reaksiyona girerek elektron alıp anyon oluştururken, metaller elektron verip katyon oluşturur ve iyonik bileşikler meydana gelir. Oksijenli bileşiklerin asidik özelliği: Ametallerin oksijenli bileşikleri asidik özellik gösterir. Ayrıca, ametaller, soy gazların kararlı elektron düzenine kavuşabilmek için birkaç elektron almaya ihtiyaç duyarlar.
Ametaller ve metaller arasındaki bazı farklar şunlardır: Görünüm: Metaller parlak, ametaller ise mattır. İletkenlik: Metaller ısı ve elektriği iyi iletirken, ametaller zayıf iletkenlerdir. Dövülebilirlik: Metaller işlenebilir ve sünekken, ametaller kırılgan ve dövülemezdir. Oda sıcaklığındaki durum: Metallerin çoğu oda sıcaklığında katıdır, ametaller ise gaz veya katı halde bulunabilir. Yoğunluk: Metaller genellikle yoğun ve ağırdır, ametaller ise daha düşük yoğunluğa sahiptir. Oksitlerin özelliği: Metallerin oksitleri bazik, ametallerin oksitleri ise asidiktir. Elektronegatiflik: Metallerin elektronegatiflikleri daha düşük, ametallerin ise daha yüksektir. Ayrıca, periyodik tabloda ametaller sağ tarafta, metaller ise sol tarafta yer alır.
1A grubu elementlerinin metal olmasının nedeni, değerlik elektron sayılarının 1 olması ve bu elektronu kolaylıkla vererek +1 yüklü iyonlar oluşturmalarıdır. Bu grup elementleri, bileşiklerinde soy gaz elektron yapısına ulaşır ve iyonik yapılı bileşikler oluşturur. Hidrojen, ametallerle kovalent bağ yaparken metallerle genellikle iyonik bileşikler oluşturur. 1A grubunun son elementi olan fransiyum, kararsız çekirdek yapısına sahip olduğu için radyoaktif bir elementtir ve doğada saf hâlde bulunmaz.
5A grubu elementleri genellikle ametaldir, ancak bu grupta bulunan tek metal element volframdır (W). 5A grubunda yer alan elementler: azot (N); fosfor (P); arsenik (As); antimon (Sb); bizmut (Bi). Arsenik ve antimon yarı metal, bizmut ise metal olarak sınıflandırılır.
SON YAZILAR
