Elektriklenme çeşitleri :
Konu anlatımı :
Elektrik alan, elektriksel yükü veya manyetik alanı çevreleyen uzayın bir özelliğidir. Elektrik alanın bazı özellikleri: Birim: Uluslararası Birimler Sistemi’nde (SI) elektrik alanın birimi Newton/Coulomb (N/C) olarak ifade edilir. Yön: Elektrik alanın yönü, pozitif yüklü bir parçacığın hissedeceği kuvvetin yönüyle aynıdır, negatif yüklü bir parçacığın hissedeceği kuvvetin yönünün ise tersidir. Oluşum: Herhangi bir elektrik yüküne sahip nesne, etrafındaki uzayda elektrik alanı oluşturur. Türleri: Elektrik alanı, düzgün elektrik alanı ve düzgün olmayan elektrik alanı olarak ikiye ayrılır. Elektrik alanı, zihinde daha kolay canlandırmak için elektrik alanı çizgileri ile temsil edilir.
Ölçme, herhangi bir fiziksel büyüklüğü insanın anlayabileceği şekle dönüştürme işlemidir. Birimler, fiziksel büyüklüklerin ölçülmesinde kullanılan standartlardır tarafından belirlenen temel birimler şunlardır: Uzunluk: Metre (m). Kütle: Kilogram (kg). Zaman: Saniye (s). Sıcaklık: Kelvin (K). Elektrik akımı: Amper (A). Işık şiddeti: Candela (cd). Madde miktarı: Mol (mol). Elektrik ve elektronik kavramları ise şu şekilde özetlenebilir: Volt (V): Gerilim veya elektromotor kuvvet birimi. Amper (A): Elektrik akımı birimi. Ohm (Ω): Direnç birimi. Watt (W): Güç birimi. Hertz (Hz): Frekans birimi.
10. sınıf elektrik-elektronik dersinde işlenen bazı konular: Elektriğin temel esasları. Doğru akım esasları. Elektriksel ölçümler. Ayrıca, statik elektrik, mıknatıslar ve manyetik alan gibi konular da ele alınabilir.
11. sınıf temel elektrik ve elektronik konuları arasında şunlar yer alabilir: Elektrik ve elektrik birimleri. İletkenler. Elektrik devresi. Akım kaynağı (üreteç). Sigorta. Alternatif ve doğru akım. Bu konular, farklı kaynaklara göre değişiklik gösterebilir. Daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: youtube.com'da "11. Sınıf Full Elektrik Konu Özeti (Sınava Hazırlık)" videosu; ogmmateryal.eba.gov.tr'de "Elektrik Akımı, Potansiyel Farkı ve Direnç" konu özeti; meslek.meb.gov.tr'de "Temel Elektrik" öğrenme birimi.
Elektriksel alan ve elektriksel kuvvet arasındaki temel fark, elektriksel alanın bir vektörel büyüklük olup, elektrik yüklerinin çevresinde oluşan alanı ifade etmesi, elektriksel kuvvetin ise bu alan içinde bulunan yüklü cisimlere uygulanan itme veya çekme kuvveti olmasıdır. Elektriksel alan: Vektörel bir büyüklüktür ve SI birimi Newton/Coulomb (N/C) veya Volt/metre (V/m) olarak ifade edilir. Elektrik yüklerinin varlığı ile oluşur. Cisimlerin birbirine temas etmesini gerektirmez; kütle çekim kuvvetine benzerlik gösterir. Elektriksel kuvvet: Yüklü cisimler arasında oluşan ve Coulomb kuvveti olarak da bilinen bir kuvvettir. Büyüklüğü, yüklü cisimlerin yük miktarlarının çarpımıyla doğru orantılı, aralarındaki uzaklığın karesi ile ters orantılıdır. Aynı türdeki yükler birbirini iterken, farklı türdeki yükler birbirini çeker.
Elektrostatik ve elektriklenme kavramları birbiriyle ilişkili olsa da farklı anlamlara sahiptir: - Elektrostatik, elektrik yüklerinin (elektronların) dağılımı ve bu yüklerin birbirleriyle ve nötr cisimlerle etkileşimlerini inceleyen bir fizik dalıdır. - Elektriklenme ise, elektrik yüklerinin bir cisimden başka bir cisme geçerek birikmesi sürecidir.
Elektrik yüklü cisimler, sahip oldukları pozitif (+) ve negatif (-) yük miktarına göre sınıflandırılır. Nötr Cisimler: Pozitif ve negatif yük miktarları eşit olan cisimlerdir. Pozitif Yüklü Cisimler: Pozitif yük miktarı, negatif yük miktarından fazla olan cisimlerdir. Negatif Yüklü Cisimler: Negatif yük miktarı, pozitif yük miktarından fazla olan cisimlerdir. Bazı elektrik yüklü cisimler: Yünlü kumaşa sürtülmüş ebonit çubuk (plastik çubuk) negatif yüklüdür. İpek kumaşa sürtülmüş cam çubuk pozitif yüklüdür. Yüklü bir cisim, nötr bir elektroskopa yaklaştırıldığında yapraklar açılır. Yüklü bir cisim, nötr bir elektroskopa dokundurulduğunda elektroskop aynı yükle yüklenir ve yapraklar açılır.
SON YAZILAR
