Elastik ve plastik şekil değiştirme (deformasyon) şu şekilde açıklanabilir:
Plastik deformasyon, bir malzemenin elastik kapasitesinin ötesinde bir strese maruz kaldığında şeklindeki geri dönüşü olmayan değişimdir. Plastik deformasyon örnekleri: Metallerin şekillendirilmesi. Konsol kirişler. Plastik deformasyonda atomların yer değiştirmesi ve bazı atomik bağlarda kırılma meydana gelebilir.
Elastik deformasyon örnekleri: Alüminyum çubuk: Çubuğun iki tarafından eğildiğinde, orta noktada çekme nedeniyle belirli bir şekil değiştirme meydana gelir ve eğilme kuvveti kaldırıldığında çubuk tekrar eski haline döner. Bakır parça: 276 Mpa’lık çekme gerilmesi uygulandığında, şekil değişimi tamamen elastik olur ve uzama oluşur. Plastik deformasyon örnekleri: Haddeleme ve tel çekme: Soğuk şekillendirme yöntemlerinde, malzemedeki atomlar yer değiştirir ve malzeme eski haline dönmez. Metallerin plastik deformasyonu: Akma sınırından kopma noktasına kadar olan şekil değişimi, malzemelere yeni şekiller vermek için kullanılır.
Elasto-plastik davranış, bir malzemenin mekanik yüklemeye maruz kaldığında hem elastik hem de plastik deformasyon göstermesi durumunda ortaya çıkar. Bu davranış şu şekilde oluşur: 1. Elastik Bölge: Malzemeye uygulanan yük, elastik sınıra kadar lineer bir ilişki ile artar ve bu bölgede malzeme geçici olarak deforme olur ancak yük kaldırıldığında orijinal şekline geri döner. 2. Plastik Bölge: Elastik sınırın aşılması ile plastik deformasyon başlar ve bu noktadan itibaren malzeme kalıcı olarak deforme olur.
Elastikiyet kelimesi, farklı alanlarda farklı anlamlara gelebilir: Fizikte: Katı maddelerin uygulanan gerinim sonrası tekrar eski formuna dönmesini ifade eder. Ekonomide: Bir ürüne olan talebin gelir ya da fiyatlara oranla nasıl değiştiğini ortaya koyan bir ölçüttür. Genel kullanımda: Esneklik anlamına gelir; bir malzemenin deformasyona maruz kaldıktan sonra orijinal boyut ve şekline dönebilme özelliğidir.
Plastik deformasyon, tıpta iki farklı bağlamda kullanılabilir: 1. Ortopedi: Kemiklerin kırılmadan bükülmesi anlamında kullanılır ve en sık ulna kemiğinde görülür. 2. Plastik Cerrahi: Vücutta deformasyona uğramış veya değişime ihtiyacı olan bölgelerde estetik bir görünüm sağlamak amacıyla yapılan cerrahi müdahaleleri ifade eder.
Elastik terimi, farklı alanlarda çeşitli işlevlere sahiptir: Tıpta: Elastik bandajlar, spor yaralanmaları, varis, bel ağrısı ve verit hastalıkları gibi durumlarda destek ve sıkıştırma sağlamak için kullanılır. Fizikte: Elastik, bir çarpışma veya etkileşme sonucunda kinetik enerjinin korunması anlamına gelir. Yapı ve dekorasyonda: Esnek malzemeleri tanımlamak için kullanılır. Trafik ve ilk yardımda: Esnek nesneleri ifade eder. Beden eğitimi ve sporda: Esnek malzemeleri ve hareketleri tanımlar.
Plastik deformasyon çeşitleri şunlardır: Kayma. İkizlenme. Tane sınırı kayması. Yayınma sürünmesi. Ayrıca, plastik deformasyon yöntemleri olarak şu teknikler de kullanılır: Dövme. Haddeleme. Ekstrüzyon. Çekme. Damgalama.
SON YAZILAR