El Cezeri'nin icatlarından bazıları şunlardır:
El Cezeri, 1206 yılında yazdığı “El-Cami Bein el-İlm ve’l-Amel el-Nafi Fi Sinaat el-Hiyel” adlı eserinde, mekanik mühendisliğin temellerini atmıştır
El Cezeri'nin "Kitab-ül Hiyel" (Makine Yapımında Yararlı Bilgiler ve Uygulamalar) adlı kitabı, Cezeri'nin yaptığı otomatik makineleri ve bunların nasıl uygulanabileceğini anlatır. Kitapta yer alan bazı makine örnekleri: İbrikler: İçine su ve şarap konabilen, bunları ayrı ayrı akıtabilen otomatik ibrikler. Robot Filler ve İnsanlar: Otomatik olarak su döken robot insanlar. Fıskiyeler ve Kan Toplama Kapları: Şekil değiştiren fıskiyeler ve kan miktarını ölçen kaplar. Saatler: Otomatik saatler ve su saatleri. Cezeri, bu eserinde sibernetik ilminin temellerini atmış ve bu makinelerle bilgi alışverişi, kontrol ve denge durumunu incelemiştir.
Ahmet El Cezerî'nin en bilinen eseri, "Makine Yapımında Yararlı Bilgiler ve Uygulamalar" anlamına gelen El Câmi-u’l Beyn’el İlmî ve El-Amelî’en Nâfi fî Sınâ'ati'l Hiyel adlı kitabıdır. El Cezerî'nin diğer bazı eserleri: Kitab fi usul hisab al-hind; Kitab el-Menazır (Optik Kitabı); Kitabü'ş-Şifa (Şifa Kitabı). En eski el yazması, İstanbul'da bulunan Topkapı Sarayı'ndaki "Olağanüstü Mekanik Araçların Bilgisi Hakkında Kitap" adlı eseridir.
El Cezeri'nin 50'den fazla makine ve aracın teknolojik tasarımını yaptığı bilinmektedir. Bu tasarımların bazıları şunlardır: filli su saati; tavus kuşlu ibrik; kandil saati; mumlu saatler; fıskiyeler; otomatik su makinesi; abdest için otomatlar; saz çalan robotlar.
El Cezeri'nin su saati, bir sanat eseri olarak kabul edilir ve İslamiyet'in yayıldığı toprakları sembolize etmek amacıyla farklı figürlerle süslenmiştir. Su saatinin çalışma prensibi: Filin karnında bulunan havuzda delikli bir kase yüzer. Bu kase yavaşça dolarak hafifçe batar ve yana yatar. Yana yatarken kendisine bağlı olan üç ipi çeker. Kasenin dolmasıyla çekilen üç çip, tek tek metal topları salar. Toplar, katip figürünü ve diğer figürleri harekete geçirir. Su saati, günde iki kez kurulması gerekiyordu ve metal topların ilk noktaya bırakılması ile değişen gündüz ve gece saatlerine göre su seviyesinin korunması önemliydi.
Cezri, 1136 yılında Cizre'de doğmuş ve 1206 yılında yine Cizre'de vefat etmiştir. Bu bilgilere göre, Cezri 12. yüzyılda yaşamıştır.
El Cezeri'nin ne tür vektörel makine yaptığına dair bilgi bulunamadı. Ancak, El Cezeri'nin yaptığı bazı makineler şunlardır: Otomatik su makinesi. Abdest için otomatlar. Saz çalan robotlar. Filli su saati. Mutfak aletleri. Su ile çalışan müzikal aletler. Yatay eksenli yel değirmenleri. El Cezeri, bu makinelerin nasıl inşa edileceğine dair talimatları da ortaya koymuştur.
El Cezeri'nin en büyük buluşu konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı kaynaklara göre El Cezeri'nin en büyük buluşları şunlardır: Otomatik makineler. Robotik insan figürleri. Otomatik su saati. Otomatik kapı sistemleri ve pompalar. Diğer bir görüşe göre ise El Cezeri'nin en büyük başarısı, günü 24 eşit saate ayırarak dünya bilim tarihine adını yazdırmasıdır. El Cezeri'nin buluşlarının tam listesi için "fikriyat.com" ve "elektrikport.com" sitelerindeki ilgili makaleler incelenebilir.
SON YAZILAR
