Düz ve çizgili kasların farklı renklerde olmasının sebebi, her tipin içerdiği miyoglobin miktarının az, çok veya orta derecede olmasından kaynaklanmaktadır
Düz kaslar, istem dışı olarak çalışan ve çizgili olmayan kas türüdür. Düz kasların bulunduğu bazı yerler: kan damarları; sindirim kanalları; türlü iç organlar; mesane; bağırsak; rahim; boğaz; akciğerler. Düz kaslar, otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilir.
Düz kaslar, içi boş organların duvarlarında ve damarların çevresinde bulunur. Çizgili kaslar ise iki ana türde incelenir: 1. İskelet kası: İskelete tutunur ve istemli kasılır. 2. Kalp kası: Kalp duvarı ve kalbe boşalan büyük venlerin duvarında bulunur.
Dil kası, çizgili kaslardan biridir.
Akciğerde düz kaslar bulunur. Düz kaslar, istemsiz çalışan, yavaş ve uzun süreli kasılan ve yorulmayan kaslardır.
Düz kasın en belirgin özelliği, istem dışı olarak çalışması ve çizgili olmamasıdır. Düz kasların diğer özellikleri arasında şunlar yer alır: Hücrenin merkezine yerleşmiş tek bir çekirdek bulundurmaları; Otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilmeleri; Kasılma süreçlerinin oldukça uzun olabilmesi ve minimum enerjiyle uzun süre muhafaza edebilmeleri; Aktin, miyozin, tropomiyozin taşımaları, ancak troponin taşımamaları.
Kalp kasına çizgili kas denmesinin sebebi, mikroskop altında aktin ve miyozin proteinlerinin düzenli dizilimi sayesinde çizgi çizgi veya çizgili bir görünüm kazandırmasıdır. Bu çizgilere esasen aktin'den oluşan açık renkli I bantları ve miyozinden oluşan koyu renkli A bantları neden olur.
Düz ve çizgili kasların çalışma prensipleri şu şekilde özetlenebilir: Düz Kaslar: İstemsiz çalışırlar; otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilirler. Enine çizgilenme göstermezler. Kasılmaları için kalsiyum iyonları gereklidir; bu iyonlar, hücre dışı alandan sağlanır. Hücre içinde gap junctionlar bulunur, bu yapılar düz kasın senkronize kasılmasını sağlar. Çizgili Kaslar (İskelet Kasları): İstemli çalışırlar; beyin ve omurilik tarafından kontrol edilirler. Hücrelerinde miyofibriller bulunur ve her bir kas hücresinin içindeki en küçük kasılma birimi sarkomerdir. Kasılma, aktin filamanlarının miyozin üzerinde kayması ile gerçekleşir. Kasılma için aksiyon potansiyeli gereklidir. Kas kasılmasının genel mekanizması şu şekilde özetlenebilir: 1. Sinir uyarımı nöromüsküler kavşağa ulaşır. 2. Asetilkolin salınır ve kas hücresi membranındaki reseptörlere bağlanır. 3. Depolarizasyon başlar ve aksiyon potansiyeli sarkolemma ile T-tüpleri boyunca yayılır. 4. Sarkoplazmik retikulumdan kalsiyum iyonları salınır. 5. Kalsiyum, troponin kompleksine bağlanarak aktin-miyozin etkileşimini sağlar. 6. Miyozin başları, aktin filamanlarını çekerek sarkomerin kısalmasını ve kasılmayı sağlar. 7. Gevşeme için kalsiyum iyonlarının sarkoplazmik retikuluma geri pompalanması gerekir.
SON YAZILAR
