Düşünce ve olay yazıları arasındaki temel farklar şunlardır :
Düşünce, kısaca fikir olarak tanımlanabilir. Daha kapsamlı bir tanımla, düşünce, dış evrenin kişisel zihne yansıması, aynı zamanda da düşünme sonucu ulaşılan, düşünmenin ürünü olan sonuçtur. Düşünme, bireyin öğrenme sürecinde kazandığı kavramlar, kullandığı imgeler, düşünce ve hareketle, sözcük ve terimler gibi simgeler aracılığıyla gerçekleştirilen zihinsel faaliyettir.
Bir metnin olay, düşünce veya duygu metni olup olmadığını anlamak için şu özelliklere dikkat edilebilir: Olay Metni: Öykü, roman, masal, fabl gibi türlerde yer, zaman, şahıs ve olay ögeleri bulunur. Olaylar ve kişiler gerçeğe uygun veya yazarın hayal gücünün ürünü olabilir. Düşünce Metni: Deneme, sohbet, fıkra, makale, biyografi, otobiyografi gibi türlerde bilgi vermek ve okuyucuyu düşünmeye sevk etmek ön plandadır. Dil genellikle anlaşılır ve sadedir. Açıklama ve tartışma teknikleri kullanılır. Duygu Metni: Yazarın iç dünyasına ait pişmanlık, küçümseme, beğenme, korku, sitem gibi duygular metinde yer alır.
8. sınıfta öğrenilen olay ve düşünce yazılarına bazı örnekler şunlardır: Olay Yazıları: Masal. Fabl (Öykünce). Hikaye (Öykü). Roman. Düşünce Yazıları: Deneme. Fıkra (Köşe Yazısı). Söyleşi (Sohbet).
Düşünce yazılarının bazı özellikleri: Konu sınırlaması yoktur. Kanıtlama amacı taşımaz. Kişisel görüş ağır basar. Samimi bir dil kullanılır. Belirli bir planı vardır. Sayfa düzeni için kompozisyon yazma teknikleri kullanılır. Açıklayıcı ve tartışmacı anlatım teknikleri kullanılır. Sayısal verilerden yararlanma, tanık gösterme, örneklendirme ve karşılaştırmalara başvurulur.
Evet, yazılar olay ve düşünce yazıları olarak ikiye ayrılır. Olay yazıları arasında masal, fabl, hikaye, roman, destan ve tiyatro gibi türler yer alır. Düşünce yazıları ise deneme, makale, eleştiri, fıkra ve söyleşi gibi türleri kapsar.
Düşünce yazıları, toplumu, bilimsel, siyasal, sanatsal ya da sosyal bir konu üzerinde düşündürmeyi, tartıştırmayı, bu yolla gerçeklere ulaştırmayı, haber vermeyi amaçlayan yazı türleridir. Bazı düşünce yazıları şunlardır: Makale. Fıkra (köşe yazısı). Deneme. Eleştiri (tenkit). Söyleşi (sohbet).
Metinde olay ve konu şu şekilde ayırt edilebilir: Konu, yazarın üzerinde durduğu olay, durum, kişi ya da düşüncedir. Olay, öykü kişilerinin başından geçenlerdir. Örneğin, "ABD’de bir grup bilim adamının yaptığı araştırma, köpeklerin kaşlarının ve yüz kaslarının farklı evrimleştiğini, bu yüzden de köpeklerin bakışlarının insanları etkilediğini ortaya koydu" cümlesi bir konudur. "Geçen hafta Can’la beraber İstanbul’a gittik, uzun zamandır planladığımız bir geziydi. İlk durağımız Sultanahmet Meydanı’ydı. Ayasofya’yı görünce gerçekten büyülendik. Sonra Boğaz turu yaptık, vapurdan manzarayı izlerken sohbet ettik. Galata Kulesi’ne çıktık, oradan şehri seyretmek harikaydı. Yolda simit alıp çay içtik, tam İstanbul havası! Gün boyunca yürüdük, gezdik, bol bol fotoğraf çektik. Akşam Boğaz kenarında oturup günün yorgunluğunu paylaştık. Bu gezi dostluğumuzu daha da pekiştirdi, böyle anılar gerçekten çok değerli" cümlesi ise bir olaydır.
SON YAZILAR
