Dünyanın en eski tekerlek izleri, Mezopotamya bölgesinde, günümüz Irak topraklarında bulunmuştur
Amerikalı arkeolog Speiser'in kazılarında, tekerleğin ilk izlerine M.Ö. 3000 ile M.Ö. 2500 yıllarına tarihlenen kalıntılar rastlanmıştır. Ayrıca, Almanya'nın Kiel kentinde yapılan kazılarda, İ.Ö. 3400 yılına ait tekerlek izleri bulunmuştur
İlk tekerlek, MÖ 3500 civarında, yani Tunç Çağı'nda icat edilmiştir. Bilinen en eski tekerlek, birbirine tahta mıhlarla iliştirilmiş yan yana üç kalasın yontularak yuvarlaklaştırılması yöntemiyle üretilmiştir.
Frig Vadisi'ndeki tekerlek izlerinin yaşı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın değerlendirmesi: İzlerin, jeolojik yapıya göre alt paleosen dönemine tarihlendiği ve kayaç yapısının 12-14 milyon yıl önce oluştuğu belirtilmektedir. Rus jeolog Alexander Koltypin'in iddiası: Koltypin, Frig Vadisi'nde 12 ila 14 milyon yıllık tekerlek izlerine rastladığını belirtmiştir. Sonuç olarak, izlerin kesin yaşı konusunda kesin bir bilgi bulunmamaktadır ve farklı bilimsel görüşler mevcuttur.
Afyonkarahisar'daki Frig Vadisi'ndeki tekerlek izlerinin 14 milyon yıllık olmasının sebebi, izlerin bulunduğu kayaç yapısının 12-14 milyon yıl önce oluşmuş olmasıdır. Rus jeolog Alexander Koltypin, bu izlerin üstün zekâlı bir ırka ait olabileceğini öne sürmüştür. İzlerin, sürekli kullanım sonucu tekerlekler tarafından aşındırılarak oluştuğu en fazla savunulan görüşler arasındadır.
Tekerlek icat edilmeden önce arabalar yoktu. Ancak, tekerleğin icadından önce insanlar yük taşıma ihtiyaçlarını şu yöntemlerle karşılıyordu: Kızaklar: Hayvan yağlarıyla veya çamurlu toprak ile kayganlaştırılmış kızaklar kullanılıyordu. Merdiven benzeri araçlar: Yüklerin üzerine konulduğu, ön ucu havaya kaldırılıp arka ucu yerde sürüklenerek çekilen merdiven benzeri araçlar vardı. Hayvan sırtında taşıma: Küçük köy ve kentlerin kurulmasıyla birlikte ağır yükler hayvanlar sırtında taşınıyordu.
SON YAZILAR
