Dünyamızı saran ve yer kabuğunu oluşturan kayaçların tümü, yapılarındaki mineraller nedeniyle farklıdır
Kayaçlar, kökenlerine göre üç ana gruba ayrılır:
Eriyebilen kayaçlar şunlardır: Kalker (kireç taşı); Jips; Kayatuzu; Dolomit (içerisinde magnezyum miktarı az olan); Tebeşir; Mermer (kalkerin metamorfizmaya uğramasıyla oluşmuştur). Bu kayaçlar, tortul kökenli olup, bazıları kimyasal, bazıları ise organik çökeller grubuna girer.
Kayaçlar, yer kabuğu ve manto tabakasında bulunur.
Kayaçları oluşturan doğal maddeler şunlardır: 1. Mineraller: Kayaçlar, bir veya birden fazla mineralin birleşmesiyle oluşur. 2. Taş Parçacıkları: Farklı özelliklerde kum taneleri gibi küçük taş parçacıkları da kayaçların oluşumunda rol oynar. 3. Organik Kalıntılar: Bitki ve hayvan kalıntıları, organik tortul kayaçların oluşumunda kullanılır.
Kayaçlar, çeşitli minerallerin veya mineral ve taş parçacıklarının bir araya gelmesinden ya da bir mineralin çok miktarda birikmesinden meydana gelen katı birikintilerdir. Coğrafya açısından kayaçlar, yer kabuğunun doğal belgeleri olarak kabul edilir; oluşumları sırasındaki doğal ortamı yansıtırlar. Kayaçlar, oluşum şekillerine ve içerdikleri minerallere göre üç ana gruba ayrılır: 1. Magmatik (Püskürük) Kayaçlar: Magmanın soğuyarak katılaşması sonucu oluşur. 2. Tortul (Sedimenter) Kayaçlar: Kayaların aşındırılması sonucu oluşan kırıntıların birikmesiyle meydana gelir. 3. Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar: Diğer kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğramasıyla oluşur.
Başkalaşım kayaçları (metamorfik kayaçlar), magmatik ve tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç etkisiyle değişime uğraması sonucu oluşur. Bazı başkalaşım kayaçları: Mermer: Kalker veya mercan kayaçlarının başkalaşımı sonucu oluşur. Gnays: Granitin başkalaşıma uğramasıyla oluşur. Şist: Killerin başkalaşmasıyla oluşur. Kuvarsit: Kum taşlarının başkalaşımıyla oluşur. Hornfels: Seramik ve kil kayaçlarının başkalaşımıyla oluşur. Başkalaşım kayaçları, yapraklanmalı ve yapraklanmasız olarak iki farklı doku gösterebilir.
Kayaç döngüsü, yeryüzündeki kayaçların doğal yollarla birbirine dönüştüğü süreçtir. Bu süreçte: Magmatik kayaçlar, yer kabuğundaki tektonik hareketler sonucu yeryüzüne çıkar. Tortul kayaçlar, erozyon, yağmur suyu ve rüzgar gibi dış etkenlerle oluşur. Başkalaşım kayaçlar, yüksek sıcaklık ve basınç altında diğer kayaçlardan meydana gelir. Bu döngüyü devam ettiren süreçler arasında erime, soğuma, kristallenme, ayrışma, taşınma, depolanma ve metamorfizma gibi fiziksel değişiklikler bulunur.
Kayaç, bir veya birden fazla mineralin bir araya gelmesiyle oluşan mineral topluluğudur. Kayaçlar, oluşumları sırasındaki doğal ortamı yansıtan belgeler olarak kabul edilir ve yer kabuğunun jeolojik gelişimini izler. Üç ana kayaç türü vardır: 1. Magmatik (Püskürük) Kayaçlar: Magma veya lavın soğumasıyla oluşur. 2. Tortul Kayaçlar: Kayaların parçalanması ve bu parçaların birikmesiyle meydana gelir. 3. Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar: Yüksek sıcaklık ve basınç altında diğer kayaçların değişime uğramasıyla oluşur.
SON YAZILAR