Dünyadaki ilk şehir devletlerinden bazıları şunlardır:
Ayrıca, İndus Vadisi'nde ortaya çıkan Harappa ve Mohenjo-Daro da ilk şehir devletlerinden kabul edilir
İlk şehir devletleri, tarımın gelişmesiyle birlikte, göçebe yaşam tarzını terk eden insanların sabit yerleşim alanları oluşturmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu devletler, gelişmiş yönetim sistemleri, hukuk, yazı ve din gibi unsurlarla tarihte önemli bir yer edinmişlerdir
Tarihte bilinen ilk şehir, Uruk'tur. Bunun yanı sıra, Eriha da dünyanın en eski şehirlerinden biri olarak kabul edilir ve yaklaşık 11.000 yıllık bir tarihe sahiptir.
Şehir devletleri, genellikle küçük ve bağımsız ülkeler olarak, ticaret ve turizme bağımlı ekonomilere sahip yerlerde görülür. Merkezi devletler ise, büyük toprak parçalarına sahip ve ulusal hükümet ile bölgesel yönetimlerin birlikte olduğu yapılardır. Bazı diğer örnekler: Hong Kong ve Makao (Çin'de özerk bölgeler); Cebelitarık (Birleşik Krallık); Dubai, Abu Dabi ve diğer yedi emirlik (Birleşik Arap Emirlikleri).
Londra, GPCI raporlarına göre 7 yıldır üst üste en güçlü şehir olarak değerlendirilmektedir ve bu alanda birinci sıradadır. Diğer güçlü şehir devletleri arasında Singapur, Monako, Vatikan, Lüksemburg ve Dubai de bulunmaktadır. Şehirlerin gücünü belirlemek için kullanılan kriterler arasında ekonomi, yaşam kalitesi, güvenlik, Ar-Ge çalışmaları ve uluslararası etki gibi unsurlar yer almaktadır.
Günümüzde şehir devleti olarak kabul edilen ülkeler şunlardır: Monako; Singapur; Vatikan. Ayrıca, bağımsız olmamalarına rağmen yüksek oranda özerk olan ve bazen şehir devlet olarak bahsedilen ülkeler: Çin (Hong Kong ve Makao); Birleşik Arap Emirlikleri (Dubai, Abu Dabi); Birleşik Krallık (Cebelitarık). Tarih boyunca şehir devletleri Antik Yunanistan (Atina, Sparta), Kenan (Sur, Kartaca), Mayalar (Chichen Itza, El Mirador), Orta Asya (Semerkand, Buhara) gibi birçok bölgede bulunmuştur.
Şehir devleti, sadece bir şehir ile ona bağlı bölgelerden oluşan bağımsız bir devlettir. Şehir devletlerinin bazı özellikleri: Siyasi birlik ve merkezi otorite eksikliği. Kültürel birlik. Dış saldırılara açıklık. Ticaret ve turizme bağımlılık. Günümüzde Monako, Singapur ve Vatikan şehir devletlerine örnek olarak verilebilir.
Çatalhöyük, dünyanın ilk yerleşim yeri olarak kabul edilir. Çatalhöyük, Türkiye'nin Konya ilinde yer almakta olup, M.Ö. 7500 ile M.Ö. 5700 yılları arasında yerleşim görmüştür. Ancak, aynı dönemde yerleşik hayata geçen başka yerleşim yerleri de bulunmaktadır, örneğin Mezopotamya'daki Ur ve Eridu.
Dünyada ilk şehirleşme, Mezopotamya'nın güneyinde, günümüz Irak'ında başlamıştır. Özellikle Ur, Uruk, Lagash ve Kish gibi şehirler, Sümerler tarafından kurulmuş ve gelişmiştir. İlk şehirlerin burada kurulmasının nedenleri arasında, iklimin ılıman olması, su kaynaklarının bolluğu ve tarım topraklarının verimliliği yer alır.
SON YAZILAR
